Onderzoek naar Botuline bij Arm Tremor (BAT-studie)
Interview met Iris Visser – Technisch Geneeskundige en promovenda
Sommige mensen met dystonie hebben ook last van een tremor in de armen. Medicijnen kunnen soms helpen, maar vaak werken ze niet goed genoeg of geven ze vervelende bijwerkingen. Een andere behandelmogelijkheid is het inspuiten van botuline in de armspieren. Deze injecties verminderen bij sommige mensen de tremor, maar helaas niet bij iedereen.
Aanleiding van de BAT-studie
Om beter te begrijpen bij wie deze behandeling wél effect heeft, zijn onderzoekers van het Radboudumc en het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen gestart met de BAT-studie (Botuline bij Arm Tremor). Met deze studie willen zij onderzoeken bij welke mensen met dystonie én arm tremor botuline-injecties het beste werken.
Doel van de studie
Het doel van de BAT-studie is om beter te begrijpen bij welke mensen botuline een effectief middel is tegen arm tremor bij dystonie. Dit onderzoek richt zich op de vraag of er bepaalde kenmerken zijn die het succes van de behandeling kunnen voorspellen. Daarnaast willen de onderzoekers richtlijnen ontwikkelen die neurologen kunnen helpen bij het toedienen van botuline bij arm tremor bij dystonie en workshops organiseren om hun kennis te delen.
Hoe werkt botuline bij een arm tremor?
Botuline is een gifstof die de signaaloverdracht van zenuwen naar spieren tijdelijk (drie maanden) blokkeert. Dit zorgt ervoor dat de spier tijdelijk wordt ontspannen, waardoor de tremor vermindert. Het is echter een delicate balans: als er te veel botuline wordt toegediend, kan dit leiden tot spierzwakte, wat de functionaliteit van de arm kan beperken.
Bij de behandeling wordt er per persoon bepaald welke spieren de tremor veroorzaken en dus moeten worden geïnjecteerd. Ook wordt er per spier bekeken hoeveel botuline nodig is. In de nek kunnen bijvoorbeeld grotere hoeveelheden worden toegediend dan in de kleinere spieren van de onderarm of vingers. De dosering en locatie van de injecties spelen dus een cruciale rol bij het succes van de behandeling.
Onderzoeksvragen
De BAT-studie richt zich op de volgende onderzoeksvragen:
• Bij welke patiënten werkt botuline het beste tegen arm tremor bij dystonie?
• Wat gebeurt er in de hersenen bij mensen met tremor bij dystonie?
• Hoe kan spierecho worden gebruikt om te bepalen welke spieren moeten worden behandeld met botuline? Een belangrijk aspect van de studie is het onderscheid tussen verschillende subtypes van tremor. Patiënten met dystonie kunnen tremor hebben in hetzelfde lichaamsdeel als waar de dystonie zit (dystone tremor), maar sommige patiënten hebben dystonie op één plek (zoals de nek) en tremor op een andere plek (zoals de hand). Dit wordt ‘tremor geassocieerd met dystonie’ genoemd. De onderzoekers willen weten of er verschillen zijn in de effectiviteit van botuline tussen deze subtypes.
Stand van zaken van het onderzoek
De BAT-studie is sinds januari 2025 gestart. De eerste tien patiënten zijn gestart met de behandeling en er worden nog meer deelnemers gezocht. Het doel is om in totaal zestig patiënten te includeren, waarvan er inmiddels vijftien zijn aangemeld.
De studie duurt per deelnemer ongeveer een jaar. Voor de eerste behandeling worden er metingen gedaan om te tremor goed in kaart te brengen en na drie behandelingen wordt gemeten hoeveel de tremor is afgenomen. Het doel is om uiteindelijk een beter behandelprotocol te ontwikkelen waarmee neurologen in Nederland effectiever botuline kunnen toedienen bij mensen met arm tremor.
Toekomst van het onderzoek
De BAT-studie heeft een looptijd van drie jaar. Hoewel er vertraging is geweest in de voorbereidingsfase, hopen de onderzoekers binnen deze tijd voldoende data te verzamelen om conclusies te trekken. Uiteindelijk willen ze de resultaten publiceren en workshops organiseren om andere neurologen in Nederland te trainen in het gebruik van botuline bij tremor.
Oproep voor deelnemers
De onderzoekers zijn nog steeds op zoek naar deelnemers. Patiënten met arm tremor bij dystonie die geïnteresseerd zijn in deelname kunnen zich laten doorverwijzen door hun neuroloog naar neurologen Rick Helmich of Anke Snijders in het Radboudumc, waar de studie wordt uitgevoerd.
Voor meer informatie kunnen geïnteresseerden contact opnemen met Iris Visser via haar e-mailadres: Iris.Visser@radboudumc.nl