Kunst & Zorg

De laatste weken voelde ik steeds vaker dat er een rust in me kwam over het hebben van de dystonie. Ik kon en kan het niet altijd precies beschrijven maar het was zo’n buikgevoel. Er was geregeld een ontspannenheid in mijn lijf over hoe en waar ik nu sta in mijn leven. Ik besefte steeds vaker dat ik niet zo bezig ben met de dystonie en dat ik de trucjes om het goed te hebben als bijna vanzelf beheers. Ik voel me oké.

Al aantal jaren leid ik een mannenkoor uit Wommels. Een groep van zo’n 30 enthousiaste, niet meer altijd piepjonge, kerels die op donderdagavond met elkaar zingen. Ze ontmoeten elkaar in het muziek maken. In de pauzes hoor ik over vakanties met caravan of camper, vrijwilligerswerk, opa dagen en fietstochten. Naast de nodige kwaaltjes en soms ook ernstig ziek zijn, leven ze het leven “met de kop ervoor” zoals ze hier in Fryslân zeggen.

Douwe was een koorlid van het eerste uur. Samen met zijn zwager kwam hij elke donderdag vrolijk binnen. Hij zong graag en aan alles zag je dat hij genoot van de sfeer en de vriendschap met de anderen. Thuis oefende hij de liedjes met zijn vrouw. Douwe dementeerde maar slechts weinigen wisten dat. Hij was altijd blij en opgewekt en op het eerste gezicht scheen hij prima de nieuwe liedjes te kunnen leren en de conversaties te kunnen volgen. Maar toch kwam er een moment dat het niet meer ging. Zo jammer!

Waarom het verhaal van Douwe? Hij is mijn lijntje naar een heel bijzonder optreden van “de Freule Sjongers” in Rotterdam aan de Erasmus Universiteit. Tineke Abma hield daar afgelopen vrijdag haar inauguratierede voor het aanvaarden van de leerstoel Kunst & Zorg. Ze droeg haar rede op aan haar vader (Douwe van mijn koor). Een rede over de invloed van kunst op het ziekteproces en genezing. Dans, schilderen, theater, musea, beeldende kunst er kwamen heel veel aspecten voorbij. Dit alles uitgelegd en toegelicht met praktijkvoorbeelden en prachtige foto’s. Een boeiend en emotioneel verhaal.

Wat mij persoonlijk heel erg raakte was een zin over “genezen is wat anders dan helen”. Was dat nou niet net waar ik de laatste tijd zo vaak aan dacht. Helen… het weer vrij zijn, het leven gewoon leven en het leven gewoon doen?! Het kwam rechtstreeks binnen in mijn hart. Ook bij mij heeft kunst, vooral muziek, maar ook theater er voor gezorgd dat ik me geheeld mag voelen na de diagnose dystonie. Natuurlijk was dat best een proces van een aantal jaren, maar ik ben er, denk ik.

Ook mijn koor was een onderdeel van de lezing. Wij mochten de cirkel rond maken, van Douwe naar Tineke en van haar naar “Kunst & Zorg”.  Geloof het of niet maar Tania Kross, die dagvoorzitter was, zong samen met ons een tweetal liederen. Natuurlijk iets in het Fries; want je ziet en hoort dan de liefde voor “us Heitelân”, de lichtjes in de ogen gaan aan bij “mijn mannen” en je voelt het stromen. De muziek vertelde het verhaal. Er ontstond verbinding. Na afloop kregen we dat ook terug uit de zaal, veel mensen voelden het met ons mee. Dat is nou precies wat Tineke beschreef. Vaak niet te meten maar wel te voelen.

Oh wat hoop ik dat deze leerstoel een begin mag zijn voor een ontwikkeling in de zorg waar kunst, in welke vorm dan ook, ervoor zorgt dat we niet alleen maar gezond, beter worden, maar vooral ook mogen helen.

Wil je reageren op deze blog dan kan dat via ellensblog64@gmail.com